O Dolmen de Axeitos

Breves notas históricas

As primeiras referencias escritas sobre o dólmen de Axeitos atópanse nas citas sobre a localización de elementos arqueolóxicos recollidas por Frai Martiño Sarmiento no libro Viaxe a Galicia, aló por mediados do século XVIII. Máis tarde aparecen reseñas en escritos de Manuel Murguía no ano 1901 e máis recentemente no tempo, a principios do século XX, no ano 1927, nun traballo feito por Florentino López Cuevillas e Fermín Bouza Brey e publicado na revista Nós sobre a Prehistoria e folklore da Barbanza. A partires de finais do século XX o dólmen de Axeitos vai aparecer recolleito non só en numerosos folletos e guías de turismo senón tamén en publicacións científicas relacionadas co megalitismo tanto en Galicia e na península coma no estranxeiro, converténdose como ben dixera D. Carlos García Bayón no “partenón da arte megalítica”.

A modo de anécdota, dicir que era tan admirado e coñecido e posuía tal simboloxía que era bastante usual, no seu tempo, ver no lugar a xentes destacadas da cultura coma é o caso do universal D. Ramón María del Valle Inclán.