Presentación

Aspectos Xerais

Se existe algún factor que diferencie claramente o fenómeno castrexo en relación ao período precedente, este é sen dúbida o modelo de ocupación do espacio.

A Idade do Ferro en Galicia ven marcada polo Castro como elemento fundamental da sua paisaxe. Nesta época espállase por Europa a metalurxia do ferro e aparecen nos castros de maneira xeralizada os obxectos metálicos en bronce (sobre todo para adorno personal) e en ferro (para ferramentas). Destaca tamén a ourivería coa fabricación de torques, arracadas, fíbulas).

Exemplos dalgúns torques fabricados en ouro.	Arracada de ouro descuberta no castro de Baroña.

No concello de Riveira hai catalogados un total de 5 castros, se ben hai noticias dalgún castro máis. Un localízase na cima do Monte Facho, en Corrubedo; outro no cumio do monte Tahume,en Olveira; outro en Artes, outro, quizais o máis coñecido, no monte do Castro da Cidade; e por último o Castro de Porto Baixo na Graña (Carreira).

A cultura dos castros no Noroeste da península pódese situar entre o século VII antes de Xesucristo ao século II despois de Xesucristo

A formación de poboados fortificados e o control do contorno

As densidades de poboamento existentes durante a Idade do Ferro, en comparación co período precedente, deron lugar a unha transformación máis intensa do medio natural, converténdoo nunha paisaxe moito máis humanizada ca aquela que podemos encontrar en calquera momento anterior. A modificación da paisaxe na época castrexa é fundamentalmente debida á acción do Home. Dunha parte, o paulatino incremento da poboación obrigou ao cultivo de novos terreos, a expensas da redución dos bosques dos vales. Doutra, as maiores necesidades de madeira para combustible e como material constructivo, van nomesmo sentido. Esta redución das manchas arbóreas encóntrase ben testemuñada a través das análises polínicas.

Paralelamente, na modificación do medio prodúcese unha apropiación do espacio por parte de cada un dos poboados fortificados, converténdose aquel en territorio da comunidade; isto é, o espacio adquire unha compoñente político-social máis acentuada, e como consecuencia unha clara fixación dos poboados e unha maior competición entre os diferentes poboados ou aldeas, expresada nas súas murallas, expoñentes da complexidade da sociedade.

Exemplo de poboado castrexo fortificado. Castro de Baroña.